Pim Fortuyn, oud-hoogleraar en oud-columnist, nu politicus, lijsttrekker van de partij Lijst Pim Fortuyn en toekomstig Kamerlid. Politiek Den Haag is in rep en roer door zijn succes in de peilingen. Hoe komt het dat hij zo hoog scoort? Fortuyn schopt tegen de Haagse politiek aan. Hij wil de overheid anders organiseren. Minder ambtenaren, minder bureaucratie, meer luisteren naar de burger. Hij wil ook drastische maatregelen: een dienstplicht van een of twee jaar voor alle jongens en meisjes, afschaffing van de land- en luchtmacht, veel minder vluchtelingen, de grenscontroles weer invoeren.
Fortuyn scoort. In Rotterdam deed hij als lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam mee aan de gemeenteraadsverkiezingen en haalde hij 35 procent van de stemmen. In de peilingen voor de Tweede-Kamerverkiezingen schommelt hij momenteel zo rond de zeventien procent (is ongeveer 25 zetels). Opmerkelijk, want tot vorige week had hij nog helemaal geen programma. En pas deze week komen we officieel te weten wie er behalve Pim Fortuyn zelf op de Lijst Pim Fortuyn staan.
Fortuyn was eerst gevraagd als lijsttrekker van Leefbaar Nederland. Het congres van die partij koos hem ook als aanvoerder. Maar na uitspraken over de islam en de Grondwet in De Volkskrant is hij de laan uit gestuurd. Fortuyn wil premier worden, zegt hij altijd. Dus heeft hij maar een eigen lijst opgericht om aan de verkiezingen mee te doen.
Fortuyn voert campagne op een andere manier dan de grote partijen doen. Zijn boek De Puinhopen van Acht Jaar Paars dat vorige week is verschenen, geldt als zijn partijprogramma. Je moet ervoor betalen. Fortuyn heeft alleen een kort uittreksel van het boek op zijn site www.lijst-pimfortuyn.nl. Alhoewel die verkorte versie op een aantal punten weer verschilt van het boek van Fortuyn.
Fortuyn heeft het programma in zijn eentje geschreven, zijn toekomstige fractiegenoten hebben er geen stem in gehad. Ze moeten het er maar mee eens zijn: 'take it or leave it', zou Fortuyn zeggen. Niet erg democratisch dus. Ook toen Fortuyn nog lijsttrekker van Leefbaar Nederland was gaf hij blijk van niet-democratische trekken. Toen zei hij al dat zijn boek gezien kon worden als het partijprogramma van Leefbaar Nederland. Maar het congres hàd al een verkiezingsprogramma opgesteld. En in het bewuste interview met de Volkskrant zei Fortuyn dat Nederland een vol land is. De interviewers merkten op dat hij dat toch eigenlijk niet meer mocht zeggen van zijn partij. ,,Nou, daar moest ik me maar eens niet zoveel meer van aantrekken'', zei Fortuyn.
Pim Fortuyn weet veel mensen aan zich te binden, zelfs zonder verkiezingsprogramma. Ze steunen Fortuyn omdat deze fel stelling neemt tegen de Haagse politiek, niet omdat hij in duizenden saaie woorden uiteenzet hoe de zaken in dit land geregeld moeten worden. Fortuyn wijst op de slechte situatie bij de zorg (lange wachtlijsten) en onderwijs (te weinig personeel, te grote klassen), toenemende onveiligheid (te veel straatroof, te weinig politie) en het aantal vluchtelingen. Dat zijn de issues die leven bij de bevolking. Daar doet 'Den Haag' niets aan. Althans, dat denken de kiezers. Dus steunen ze Pim Fortuyn. Die zegt wat hij denkt en wat veel mensen denken.
Pim Fortuyn weet heel goed aan te geven wat de problemen zijn. Hij benoemt ze, zonder nuanceringen. Er zijn teveel mensen die een WAO-uitkering hebben, dus moet iedereen die geen ziekte heeft door zijn of haar werk maar uit de WAO. Dat betekent dus dat iemand met kanker of aids terugvalt naar een bijstandsuitkering. Mensen maken zich druk om de toename van het aantal vluchtelingen. Fortuyn zegt: hooguit 10.000 asielzoekers per jaar toelaten (het zijn er nu zo'n 40.000), maar liever helemaal niemand meer (,,de grenzen gaan dicht''). Dat dit weer voor veel meer problemen zou kunnen zorgen weet Fortuyn wel, maar dat hij er niet bij. Omdat Fortuyn wél grote problemen benoemt waar mensen zich echt druk om maken, maar zelf vaak niet met echte oplossingen komt, wordt hij een 'populist' genoemd.
Fortuyn is moeilijk aan te pakken door de 'gevestigde politiek'. Dat komt omdat hij geen duidelijk politiek profiel heeft. Politici in Den Haag denken in een links-rechts-stramien: een partij is links of rechts, of een beetje in het midden. Maar Fortuyns ideeën zijn niet links of rechts te noemen. Op een aantal punten in Fortuyn rechts. Grenzen dicht. Veel minder mensen in de WAO. Maar op andere punten is hij weer heel links: geen privatisering van Schiphol, de NS en de nutsbedrijven.
Omdat Fortuyn geen ouderwetse ideologie aanhangt, maar van alle ideologieën een beetje gebruikt, is hij voor heel veel kiezers interessant. En voor de grote partijen moeilijk aan te pakken. Niet alleen de politieke partijen hebben daar moeite mee. Dat het 'fenomeen-Fortuyn' ook voor opiniepeilers lastig is, is te lezen in het NRC-artikel Polls zijn glazen bol geworden.
De Rotterdammer heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij premier van Nederland wil worden. Het lukte niet bij Leefbaar Nederland, dus nu doet hij het maar met zijn eigen lijst. Het is de vraag of hij genoeg capabele mensen kan vinden om zijn lijst te vullen. En dat hij na vier jaar in de Kamer genoeg klaar heeft gespeeld om dan nog serieus te worden genomen door de andere politieke partijen en de kiezers.
Een gedetailleerder overzicht van een aantal standpunten van de Lijst Pim Fortuyn, in vergelijking met programmapunten van andere partijen komt vlak voor de verkiezingen op de scholierensite.
